Menu

Momčilo Đujić

Momčilo Đujić rođen je u selu Kovačić (zaselak Topolje) kod Knina. Osnovnu školu je završio u Kninu, a bogosloviju u Sremskim Karlovcima. Kao mlad bogoslov objavio je zbirku pesama „Emilijade“ (Srpska manastirska štamparija Sremski Karlovci, 1931. godine).

Vladika dalmatinski Irinej ga je rukopoložio 1933. godine i dodelio mu parohiju u selu Strmica kod Knina. Đujić se u prvim danima ustaškog zločina nad Srbima u okolini Knina stavlja na čelo pokreta otpora i formira Dinarsku četničku diviziju koja je do kraja rata štitila Srbe na tromeđi Like, Bosne i Dalmacije od ustaškog terora. Na Vidovdan 1942. godine Momčilo Đujić ukazom kralja Petra dobija visoko priznanje srpskog četničkog vojvode. Đujić je tokom najvećeg dela rata sarađivao sa Italijanima i Nemcima. Godine 1945. sa Đujićem je u emigraciju stiglo oko 12.000 boraca Dinarske divizije. Njegove snage su se kasnije stopile sa drugim kolaboracionističkim odredima koji su se povukle prema zapadu i stavljene pod komandu Višeg SS i policijskog vođe Odila Globočnika u operativnoj zoni Jadransko primorje. U Čikagu je 1948. godine formiran pokret „Ravna gora“, čiji je Đujić bio doživotni predsednik. Pokret je pomagao Srbe u Kninu i okolini za vreme rata u Republici Srpskoj Krajini, a bio je i pokretač mnogih akcija među srpskim iseljenicima u inostranstvu, gde je tako izgrađeno više od 100 pravoslavnih hramova.

Od strane SFR Jugoslavije i Republike Hrvatske bio je tražen zbog optužbi za ratne zločine, ali do ekstradicije nije došlo. 

Đujići su starinom iz Bosne, gde su se doselili sa područja sadašnje Crne Gore (Đujići pripadaju plemenu Vasojevića), a naselili su se blizu Knina, u selu Kovačić, uz izvor reke Krke. Rade i Ljubica Đujić imali su prvenca Momčila a potom još dve ćerke i dva sina.

Momčilo Đujić je rođen 27. februara 1907. godine. Svoje ime je dobio po liku iz junačkih pesama.

Niže razrede gimnazije pohađao je u Kninu, a više u Šibeniku. Nije maturirao; posle sedmog razreda otišao je u Sremske Karlovce, u bogosloviju. Nakon završetka školovanja, vladika dalmatinski Irinej ga je hirotonisao (rukopoložio u sveštenika) 1933. godine i dodelio mu parohiju u selu Strmici kod Knina. Pre stupanja u parohiju, oženio se Zorkom Dobrijević, ćerkom uglednog trgovca. Imali su troje dece: sina Sinišu i blizance Radomira i Radojku.

Mladi sveštenik se pokazao kao dobar duhovni radnik u parohiji pa se brzo pročuo u okolini Knina. Dobar glas stekao je posle gradnje zgrade narodnog doma Petar Mrkonjić od novca koji je dobio od države i od parohijana. Pročuo se još više tokom 1936. godine kada je, uz znatnu pomoć meštana, sa jednog izvora, udaljenog od naselja oko tri kilometra, sproveo cevima vodu do seoskih kuća.

U Strmici, u svim javnim seoskim poslovima učestovao je i sveštenik Đujić. Bio je veoma umešan, uz to jedan od malobrojnih školovanih ljudi. Sredinom tridesetih godina ugled strmičkog sveštenika prerastao je u misiju jednog seoskog duhovnika.

U politički veoma burnim vremenima Kraljevine Jugoslavije, na Tromeđi su stigli i odjeci sukoba nacionalnih partija i stranaka, njihovih podela i svađa. U tim zbivanjima i sveštenik Đujić našao je prostora za sebe. On je stvorio prvu organizaciju četničkog udruženja za ličko-dalmatinsko-bosanskokrajinsku Tromeđu. Četničke ambleme iz Beograda u Knin donio je žandarmerijski general Ljubo Novaković ispunjavajući tako želju starog četničkog vojvode Koste Milanovića-Pećanca.

Momčilo Đujić je, 9. januara 1935. godine, svoju novu uniformu ukrasio četničkim amblemima. Tako je u Knin i Krajinu stiglo ime četničko posle više od 60 godina, od vremena kad su na Tromeđu četovali i ratovali vojvoda Golub Babić i Petar Mrkonjić, koji je, u stvari, bio knežević Petar Karađorđević.

Kraće vreme sveštenik iz Strmice zalagao se za levičarske ideje. Tih meseci neki komunisti ili njihovi simpatizeri, Đujićevi ideološki protivnici, optuživali su Đujića da je obična italijanska špijunčina.

Komunisti su ga napadali i zbog njegove uloge u štrajku radnika na izgradnji železničke pruge Knin-Bihać. Tada je štrajkače, i njihovoj borbi za zarade, lično predvodio. Međutim, taj štrajk je bio zgodna prilika za Đujića da kroz svoje govore prekori vlasti zbog loše, antiradničke i antipravoslavne politike. Zbog tih govora protiv države i vlasti ondašnji kotarski sudija kažnjava Đujića sa 10 dana zatvora.

Filmovi o Krajini